Anahtar Kelimeler
Gemi Tasviri
Çeyiz Sandığı
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Toplumumuzda gelinlerin baba evinden getirdiği takı, giyim ve her türlü ev eşyasının genel adına çeyiz adı verilir. Çeyizlerin taşındığı özel sandıklara ise çeyiz sandığı adı verilmektedir. Kültürümüzde evlilik kutsal bir müessesedir. Evlilik töreni de nerdeyse ritüel bir tören niteliğinde geleneksel olarak farklı örf ve adetler çerçevesinde devam etmektedir. Kültürümüzde doğum, evlilik ve ölüm insan için üç önemli geçiş evresini oluşturur. Doğum ve ölüm istemimiz dışında oluşmasına rağmen evlilik kendi inisiyatifimizle gerçekleşen önemli bir olaydır. Bu itibarla evlilik hazırlığı yapan tüm genç kızlar çeyiz sandıklarının gösterişli ve içinin de mümkün olduğunca dolu olmasına dikkat ederler. Bu örf, adet ve inançlarımız doğrultusunda sosyal yapıda bir değer yargısıdır. Bu nedenle, ağaçtan yapılmış olan çeyiz sandıklarında kültürümüze ait izler görülebilmektedir. Oyma, kakma gibi birçok teknikle yapılmış olan örnekleri olduğu gibi boyanarak süslenmiş çeyiz sandıkları da bulunmaktadır. Boyanarak süslenmiş çeyiz sandıklarına ait kapakların iç yüzeyine gemi tasvirleri de çizilmiştir. Kökboyası yardımıyla tasvir edilen gemiler toplumumuzun deniz kültürünü yansıtmaktadır.
Kaynakça
BARIŞTA H. Örcün, Osmanlı İmparatorluğu Dönemi İstanbul Cami ve Türbelerinden Ağaç İşleri, Atatürk Kültür Merkezi, 2009, Ankara BOSTAN İdris, Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri, Bilge Yayınları, Nisan 2005 İstanbul ERKUL Ali, “Eski Türklerde Evlenme Gelenekleri”, Türkler Ansiklopedisi, C.3, 2002, Ankara, s. 90-106
EROĞLU Erol, Neşe SARICA, “Midyat Süryanilerinin Düğün Gelenekleri”, Turkish Studies, Volume 7/3, Summer 2012, Ankara, s.1189-1199
ERSOY Ayla, XV. Yüzyıl Osmanlı Ağaç İşçiliği, Marmara Üniversitesi Yayın No:509, Atatürk Eğitim Fakültesi Yayın No:14, 1993, İstanbul KAZAN Şevkiye, “Burdur’da Hayatın Çeşitli Safhaları İle İlgili Dini, Manevi İnançlar, Adetler ve Büyüsel Pratikler”, I. Burdur Sempozyumu 16-19 Kasım 2005, Bildiriler C.2, Ağustos 2007, Burdur, s. 1493-1522
KÖPRÜLÜ M. Fuat, “Bayrak”, Milli Eğitim Bakanlığı İslam Ansiklopedisi, Cilt 2, 1979, İstanbul, s.401-421
MANDALOĞLU Mehmet, “İslamiyetten Önce Türklerde Aile Hukuku”, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Konya Selçuk Üniversitesi Basımevi, Sayı 33 (Bahar), s. 133-159
ÖZALP Murat, Derya SEVİM KORKUT, “Kahramanmaraş Çeyiz Sandığı Oyma Motiflerinin İncelenmesi”, Düzce Üniversitesi Ormancılık Dergisi, 4(1-2),2008, Düzce, s.17- 25 Théma Larousse Tematik Ansiklopedi, Edebiyat, Sanat, Müzik, Sinema (Türk-İslam), C.6
TURANİ Adnan, Sanat Terimleri Sözlüğü, Remzi Kitabevi, Aralık 1995, İstanbul USAL YALÇIN Selhan S., “Türklerde Çeyiz Sandığının Kullanımı ve Geleneksel Süslemeleri”, Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, C.1, S.1., 2010, Ordu, s.157-167
ÜNLÜ Rasim, İnce Donanma, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Yayınları, 2005, İstanbul YILMAZ Derya, “Türkiye’de Geleneksel Ahşap İşçiliği ve Çağdaş Ahşap Yontu Sanatı”, Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Heykel Anasanat Dalı, Heykel Bölümü, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, 2001, İstanbul
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2014 Kalemişi Dergisi