Anahtar Kelimeler
Dokuma
Hakkâri
Ekonomi
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
El sanatları, milletlerin kültürünü gelecek kuşaklara aktaran ve milletleri birbirinden ayıran önemli unsurlardan bir tanesidir. El sanatları milletlerin gelenek, görenek ve yaşam tarzlarını yansıtmada büyük rol oynarlar. Bu nedenle milletler el sanatlarına büyük önem vermekte ve el sanatlarını geçmişten geleceğe uzanan bir kültür hazinesi olarak korumaktadırlar. El sanatlarını çeşit olarak zenginleştirmeye, korumaya ve geliştirmeye çalışmaktadırlar. Ülkemizde el sanatları açısından oldukça zengin çeşitliliğe ve önemli miktarda üretim miktarına sahiptir (Yazıcıoğlu ve Tezel, 1997, s.1). Ülkemizde yapılan el sanatları içerisinde kilim üretimi önemli yer tutmaktadır. Kilim üretiminin yapıldığı merkezlerden bir tanesi Hakkâri ilimizdir.
Hakkâri bölgesi kilim motifleri diğer bölgelerimizde olduğu gibi doğadan etkilenerek oluşturulmuştur. Bölge insanı doğada bulduğu bir takım işaretler, hayal edebildiği imgeleri, sözle ifade edemediklerini, korkularını, sevinçlerini, üzüntülerini, her birine isim vererek dokuduğu kilime motif olarak işlemiştir.
Günümüzde kilimcilik genellikle sanatsal amaçlı ve turizme yönelik yapılmaktadır. İnsanlar bu uğraşıdan para kazanmaktadır. Günümüzün dekorasyon modası oryantalizme yatkın olduğundan kilim ve benzer teknikteki dokumalar; yaygı, kanepe örtüsü ve kaplama malzemesi ya da kapı perdesi, yastık, minder, hatta araba koltuk örtüleri gibi yeni ürün çeşitleri olarak kullanılmaktadır.
Kilim dokumacılığı hem yörenin folklorik bir özelliği olarak korunup yasatılması hem de Hakkâri için önemli bir iktisadi faaliyet olması dolayısıyla üzerinde durulması gereken bir konudur. Yurt içi ve yurt dışı fuar, sergi vb. organizasyonlarda yer verilerek ve ürün çeşidinin arttırılması ile Hakkâri kilimciliğinin gelişmesine katkıda bulunulmaktadır.
Kaynakça
ALİKILIÇ, Dündar; “Hakkâri Tarihi.” Hakkâri, Hakkâri Valiliği Yayın No: 6, Anıt Matbaası, Ankara, 2010.
AKIN, Aziz; Hakkâri Kilim Ltd. Şti. Şirket Müdürü. Hakkâri, 2014.
ANONİM; “Hakkâri Kilimleri”. Hakkâri Valiliği Yayınları, Hakkâri, 1994.s.2-8
ANONİM; “Hakkâri 2003 İl Yıllığı.” T.C. Hakkari Valiliği, T.S.O.F. Plaka Matbaacılık A.S., Ankara, 2004.
ANONİM; “T.C Hakkâri İl Genel Meclisi”. HİSAŞ A.Ş. Sermaye Artırımı Kararı. Hakkâri, 2011.
ANONİM; “Van Hakkâri Kilimleri.” van-hakkari-kilimleri-2/
ARSLAN, Halime; “Kolan Dokumanın Giysi Tasarımında Kullanılması.” Motif Akademi Halkbilimi Dergisi / 2014-1 (Ocak-Haziran) s.123-139
AYTAÇ, Çetin; “El Dokumacılığı”. Türk Hava Kurumu Basımevi, Ankara, 1989.
ERBEK, Güran; “Kilim Catalouge” No:1 Prepared By Güran Erbek. Selçuk AŞ. İstanbul, 1990.
ERBEK, Mine; “Çatalhöyük’ten Bugüne Anadolu Motifleri.” http://dipnotkitap.net /DENEME/ Anadolu_Motifleri.htm. Ankara, 2006.
KARAHAN, Recai; “Sarya'nın Gülleri.” e-dergi.atauni.edu.tr/ataunigsed / article /download /.../1025002446, 2004.
ONUK, Taciser. AKPINARLI, Feriha. ORTAÇ, Serpil; “İçel El Sanatları”. Kültür Bakanlığı Yayınları, No: 2091, Ankara, 1998. s.10
ŞAHİN, Güven. “Hakkâri’nin Nişaneleri ve Bunların Coğrafi İşaret Kapsamına Alınarak Ekonomiye Kazandırılması.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. The Journal of International Social Research. Cilt: 6 Sayı: 27 Volume: 6 Issue: 27 Yaz 2013 Issn: 1307- 9581
TEKÇE, Fuat. “Pazarık Altaylardan Bir Halının Öyküsü”. Kültür Bakanlığı Yayınları/1542, Ankara, 1993.
TEKİN, Ezgi; “Hakkâri Kilim Dokumacılığı Üzerine Bir Araştırma.” Gazi Ün. Sos. Bil. Ens. YLT (Basılmamış), Ankara, 1997.
YALÇIN, Halit; “Hakkâri Kültürü.” Hakkâri, Hakkâri Valiliği Yayın No: 6, Anıt Matbaası, Ankara, 2010.
YAZICIOĞLU, Yahşi. TEZEL, Zeynep; “Türk El Dokusu Halıların Yurtdışı Platformlarda Tanıtılması ve Tüketim Olanaklarının Araştırılması Üzerine Somut Öneriler.” Türkiye’de El Sanatları Geleneği ve Çağdaş Sanatlar İçindeki Yeri Sempozyum Bildirileri. Kültür Bakanlığı Yayınları:1861, Ankara, 1997.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2015 Kalemişi Dergisi