Konya Mevlânâ Müzesi’nde Bulunan “12” Envanter Numaralı Kur’an-ı Kerim’in Tezhip Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Medeniyetlerin tarih boyunca sahip oldukları değerlerin, gelecek nesillere aktarılmasında, en önemli öğelerden biri de sanattır. Kültürel değerlerimizden olan Gelenekli Sanatlarımız geçmişimizin, sanata olan yansımasıyla günümüze ulaşmıştır. Bir milletin kendine has sanatı, halkın kültür seviyesini ve sosyal hayatın sembollerini teşkil eder. Tezyîni sanatlar bu anlayış içinde doğup gelişerek günümüze kadar gelmiştir. Tezyîni sanatlar içinde yer alan tezhip sanatı da yüzyıllar boyunca geçen süreçte yaşadığı gelişmeleri ve değişmeleri göstermektedir. Bu çalışmanın konusunu “Konya Mevlânâ Müzesi’nde bulunan 1314 -15 tarihli, “12” envanter numaralı Kur’an-ı Kerim’in tezhipli sayfaları ve cilt kapakları” oluşturmaktadır. Kur’an-ı Kerim’in ketebe sayfasındaki bilgilerden bu eserin H.724 / M.1314-15 tarihinde, Karamanlı Beylerden Halil b. Mahmud için Katip İsmail b. Yusuf tarafından Konya’da yazıldığını ve Yakup b. Gazi el-Konevî tarafından tezhiplendiğini anlıyoruz. Eserin, gerek hat ve gerekse tezhibi, dönemin özelliklerini göstermesi ve tezhip sanatının tarihi seyrine ışık tutması bakımından önemlidir. Yazıldığı tarih itibariyle Beylik dönemine ait bir eser olmakla birlikte, Selçuklu döneminden hemen sonrasına ait olan bu eserin, önceki dönemin sanat anlayışıyla benzer üslupları bulunmaktadır. Eser; motif, desen ve üslup özellikleri bakımından incelenmiş olup, tasarımında etkili olan üslup özellikleri hakkında bilgi verilmiştir. Eserin tezyinatı, görsel malzemeler ve çizimlerle desteklenerek değerlendirilmiştir.