Anahtar Kelimeler
Türk sanatı etkileri
Yanlış varsayımlar
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Erken İslam Seramik sanatı ve özellikle Selçuklu Öncesi Dönem Türk sanatı etkileri açısından genellikle ele alınmamaktadır. Bu durum Sanat Tarihi biliminde yerleşmiş olan geleneksel varsayıma dayanmaktadır. Buna göre İslam seramik sanatı Sasani İran ve Hıristiyan Bizans kaynaklarına dayanarak ortaya çıkmış ve gelişmiş, zamanla kültürel ve ticari ilişkiler sonucu Çin seramik sanatı ve özellikle Çin porselenlerine duyulan özenti yeni etken kaynağının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Abbasi Dönemi Samarra seramikleri üzerine yapmış olduğumuz incelemeler ise Türk sanatı etkilerinin bu çağdan itibaren açık bir şekilde kendini gösterdiğini ortaya koymuştur. İlk önce beyaz opak sırlı ve lüsterli seramiklerde karşımıza çıkan bu etkiler kompozisyon düzenlemelerde, insan ve canlı betimlemelerinde, giyim-kuşamda, oturuş tarzında, elde tutulan nesnelerde ve bazı diğer ayrıntılarda mevcuttur. Bu kadar belirgin olan söz konusu etkilerin neden şimdiye kadar fark edilmediği sorusu ise araştırma konunun felsefi yönünü öne çıkararak bazı kavramsal problemlerin varlığını da gündeme getirmiştir. Araştırmada bu konu geniş açıdan ele alınarak yanlış yerleşmiş olduğuna inandığımız düşünceler sırayla tanımlanmağa çalışılmıştır. Burada güdülen amaç belli varsayımları gündeme getirerek yeniden değerlendirmelere tabi tutmak ve doğruluk oranlarını gözden geçirmektir.
Kaynakça
Akkanat, Cevat (2011). Anakara’da İslam Mimarisninin öncü şaheserleri: Arslanhane yahut Ahi Şerafeddin Camii, Diyanet Dergisi, Sayı 241/Ocak 2011. 02.02.1017 http://www.diyanetdergisi.com/diyanet-dergisi-145/konu-1013.html
Anadol, Cemal (2006). Tarihe Hükmeden Millet Türkler, İstanbul: Bilge Karınca.
Avşar, Mezahir Ertuğ ve Avşar, Lale (2014). Kazımalı-Akıtmalı Ortaçağ İslam Seramikleri, Konya: Selçuk Üniversitesi.
Bolshakov, O.G.(1997). The St. Petersburg manuscript of the Magamat by al- Hariri and its place in the history of Arab painting, Manuscripta Orientalia, 3/4/1997 .
Canfield, Robert L. (edition) (1991). Turko-Persia in Historical Perspective, Cambridge: Cambridge University Press.
Encyclopedia İranica (2012. İran-I. Lands of İran, Vol. XIII, Fasc. 2, (Originally Published: December 15, 2004, Last Updated: March 29, 2012), 02.02.2017, www.iranicaonline.org/articles/iran-i-lands-of-iran
Ettinghausen, Richard (1969). Some Comments on Medieval İranian Art, Artibus Asiae, Vol. 31, No. 4.
Firdevsi (2016).Şahname, Çevirmen Nimet Yıldırım, İstanbul: Kabalcı Yayınevi.
Grabar, Oleg (1968). Cambridge History of İran, V.
Grabar, Oleg (1998). İslam Sanatının Oluşumu, Çeviren Nuran Yavuz, İstanbul: YKY.
Lane, Arthur (1956). İslamic Pottery from the 9th to the 14th Centuries A.D. in the Collection of Sir Eldred Hitchcock, London: Vicroria & Albert Museum,
Migeon, Gaston and Saladin, Henri (2009). Art of İslam, New York: Parkstone Press, 2009.
Mimiroğlu, İlker Mete (2007). Sahip Ata Camii Mihrabındaki Lüster Çiniler, Konya Kitabı X, (ed. Haşim Karpuz ve Osman Eravşar), KTO Kültür ve Eğitim Yayınları, 2007.
Roux, Jean-Paul (2013). Türklerin Tarihi Pasifik’ten Akdeniz’e 2000 Yıl, Çevirenler Aykut Kazancıgil ve Lale Arslan-Özcan, 13. Baskı, İstanbul: Kabalcı, 2013.
Strzygowski, Josef (1937). Türkler ve Şimali Asya Sanatının Buz Devrindeki Menşei, Çeviren C. Köprülü-Nuster, Ülkü, 49/IX/Mart 1937,
Şen, Mehmet Emin (2008). Abbasilerin ikinci döneminde siyasi ve kültürel alanda Türkler, İsmet Kayaoğlu, YDT, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, İslam Tarihi Bilim Dalı.
Takai, Jiro (2015). Overcoming assumptions about Islamic Art. The advantages of an East Asian perspective. Islamic art manuscript paintings Ilkhanid art history”, Institute for Advanced Studies on Asia, (2015/08/26) 02.02.2017, http://www.u-tokyo.ac.jp/en/utokyo-research/editors-choice/overcomingassumptions-about-islamic-art.html Беленицкий, А.М.; Бентович, И.Б.; Большаков, О.Г. (1973). Средневековый Город Средней Азии, Ленинград: Наука.
Большаков, О.Г.(1964). Отчет о раскопках северо-восточной части обьекта III, МИА, No. 124, Москва-Ленинград.
Дадаш, Сиявуш (2006). Теория Формального Изобразительного Языка Тюркской Миниатюры, İstanbul: Mega.
Массон, М.Е.(1946). ТЮТАКЕ (Bagir köyündeki Nisa kenti kalıntıları ve onların incelenmesi), (Güney-Türkmenistan karışık arkeoloji ekspedisyonu).
Пугаченкова, Галина Анатольевна (1967). Искусство Туркменистана, Москва: Искусство.
Пугаченкова, Галина Анатольевна (1958). Мастер-керамист Мухаммед- Али Инойатон из Мерва, Советская Археология, 2/1958, c. 78-91.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Kalemişi Dergisi