Anahtar Kelimeler
Yozgat
Büyükincirli Köyü
halk mimarisi
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Köy odaları, genellikle köyün merkezine yakın yerlerde, köye dışarıdan gelen insanların konaklamaları ve köy halkının da bir araya gelerek sohbet edip vakit geçirmeleri için yapılmış yapılardır.İncelenen odalar Büyükincirli köyünde yer alan Tatargilin Köy odası, Şevkenin Hasan’ın Köy odası ve Şehrinin Ali’nin Köy odasıdır. Odalar da malzeme olarak kerpiç, tuğla ve taş malzeme kullanılmıştır. Plan tek katlı olarak oturma odası, ahır-atlık kısmı ve aralık kısmından meydana gelmektedir. 3 odada da karşımıza köy odalarının en önemli unsurlarından olan ocak kısmı çıkmaktadır. Tatargilin oda ve Şevkenin Hasan’ın odasında ise ocağın yanları yüklük denilen ahşap dolaplarla kaplanmıştır. Süsleme ögesi olarak Tatargilin oda ve Şevkenin Hasan’ın odasında çiçeklik ya da lambalık denilen kısımları dışında hiçbir süsleme öğesine rastlanmamaktadır. Çalışmanın amacı günümüzde sayısı oldukça azalan, teknolojinin ilerlemesiyle önemini yitiren köy odalarını ve köy odalarının geleneklerini gelecek kuşaklara aktarmaktadır. Yozgat Büyükincirli’de yer alan köy odalarının seçilmesinin sebebi ise daha önce bu konu hakkında herhangi bir çalışmanın yapılmamış olmasıdır. Yozgat Büyükincirli Köyü’nde yer alan 3 köy odası öncelikle yerinde incelenmiş, fotoğraflanmış, şuan ki sahipleri ve köy halkından çeşitli bilgiler toplanarak tarihlendirilmeye çalışılmıştır. Daha sonra yapısal bilgileri, planı, cephe özellikleri, süslemesi ve günümüzdeki durumları hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. Sonuç olarak bakıldığında odalar bugüne kadar tahrip olmuş durumda olsa da günümüze kadar ulaşmıştır. Ancak artık günden güne değişen şartlarla, insanların ilerleyen teknolojiye ayak uydurmaları ile birlikte bu gelenekte terkedilmeye başlanmıştır. Yapılar artık köy odası olarak kullanılmaktan çok depo haline getirilmiş, tüm köy halkının toplandığı ve dışardan gelen misafirlerin özenle ağırlandığı yerler olmaktan çıkıp önemini yitirmiştir.
Kaynakça
AKOK, Mahmut. Ankara’nın Eski Evleri. Ankara: Ankara Etnografya Yayını, 1951.
AKSOY, Rojat. Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Diyarbakır, Mardin, Urfa, Batman Geleneksel Köy Evleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2009.
ALTUN, Serpil. Geleneksel Türk Evleri, kullanılan Yapı Malzemeleri, Yapı Elemanları ve Yapım Sistemler. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Trabzon: Karadeniz Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, 2008.
ATACAN, Erkan. Geleneksel Gaziantep Evleri Plan ve Form Özellikleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 1996.
BOZKURT, Tolga. ‘Konya- Gökyurt Köy Odaları ’. Milli Folklor Dergisi, 28 (2016) 109.
BAYHAN, Ahmet Ali ve SALMAN Fikret, Adıyaman İli ve İlçelerinde Yüzey Araştırmaları, Adıyaman: 2003.
GÜLER, Ömer Faruk. Kuşadası Cami- Kebir Mahallesi, Cephane ve Bahar Sokakta Yer Alan Sivil Mimariden Örnekler ve Bunların Turizm Amaçlı İşlevlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 1996.
KALAYCI, M. Gökçe. Geleneksel Ürgüp Konutları ve Dereler Mahallesi Koruma Geliştirme Önerisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2006.
KUBAN, Doğan. Türk ‘’Hayat’’lı Ev. İstanbul: Mısırlı Matbaacılık, 1995.
KARAKUŞ, Ülkü Can. Geleneksel Ahlat Evleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van: Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2008.
KARPUZ, Haşim, Türk İslam Mesken Mimarisinde Erzurum Evleri, 1984, Ankara.
KARPUZ, Haşim. İç Anadolu Köy Odaları, Meryem Eser, Ebru Bilget Fataha ve Gülseren Koyun (Editörler). 16. Ortaçağ- Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştırmaları Sempozyumu Bildirileri. Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları, 2012.
KARPUZ, Haşim. Konya Köy Odalarının Kültür ve Sanat Değeri, Oktay Aslanapa ve Ekmeleddin İhsanoğlu (Hazırlayanlar). Emin Bilgiç Hatıra Kitabı. Konya: Yıldız Matbaacılık (2000).
ÖZGÜNER, Orhan. Köyde Mimari Doğu Karadeniz. Ankara: Ortadoğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi, 1970.
ÖZYILMAZ, Havva. Diyarbakır Geleneksel Konut Mimarisinde Morfolojik Analiz: Geleneksel Konutların Güncel Kullanımda Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi Fen bilimleri Enstitüsü, 2007.
TERZİ, Selahattin. Beypazarı Evleri Mimari Özellikleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2001.
Yozgat İl Yıllığı (1991) Yozgat 1991 İl Yıllığı, Yozgat: Yozgat Valiliği.
YÜNKÜL, Ayşe. Elazığ Evleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ: Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2005.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Kalemişi Dergisi