Ankara Güdül’de Yer Alan At ve Geyik Damgaları

Öz

Damgalar, Türklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya ve Avrupa’ya kadar uzanan coğrafyalarda kurmuş oldukları uygarlıkları, düşünce yapılarını ve yaşam tarzlarını günümüze yansıtan somut belgelerdir. Kayaların yüzeylerindeki bu resimlerin her birinin farklı bir dili vardır. Damgaların biçimsel tasarımı, çizgilerin, lekelerin, noktaların, ritmin, dengenin, biçimlerin, ton ve dokusal özelliklerin bir yansıması şeklindedir. Belli düzen içinde lekesel ve çizgisel çizimlerin biraraya getirilmesiyle kompozisyonlar oluşturulmuştur. Damgaları okumak, anlamak, resimleri oluşturan plastik ögeleri bulmak, damgaların dilini çözmek, onların biçim ve içerik açılarından çözümlenmesiyle mümkündür. Damgaların biçimsel çözümlemeleri, resimlerin betimlenmesi, kompozisyonu, tekniği, boyutu, dönemi, bulundukları yer özellikleri, kültürel etkileşimin dili açısından büyük öneme sahiptir. Çalışmanın ana konusunu meydana getiren damga örnekleri, Orta Asya’da olduğu gibi Avrupa’da ve Türkiye’nin birçok bölgesinde bulunmaktadır. Bu çalışmada, Ankara’nın Güdül ilçesinde bulunan kaya resimlerinden at ve geyik motifleri irdelenerek, bu motiflerin Türk kültüründeki yeri ve önemi ortaya konulmuştur.