Anahtar Kelimeler
Geyik
Türk Sanatı
Damga
Tamga
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Damgalar, Türklerin Orta Asya’dan Anadolu’ya ve Avrupa’ya kadar uzanan coğrafyalarda kurmuş oldukları uygarlıkları, düşünce yapılarını ve yaşam tarzlarını günümüze yansıtan somut belgelerdir. Kayaların yüzeylerindeki bu resimlerin her birinin farklı bir dili vardır. Damgaların biçimsel tasarımı, çizgilerin, lekelerin, noktaların, ritmin, dengenin, biçimlerin, ton ve dokusal özelliklerin bir yansıması şeklindedir. Belli düzen içinde lekesel ve çizgisel çizimlerin biraraya getirilmesiyle kompozisyonlar oluşturulmuştur. Damgaları okumak, anlamak, resimleri oluşturan plastik ögeleri bulmak, damgaların dilini çözmek, onların biçim ve içerik açılarından çözümlenmesiyle mümkündür. Damgaların biçimsel çözümlemeleri, resimlerin betimlenmesi, kompozisyonu, tekniği, boyutu, dönemi, bulundukları yer özellikleri, kültürel etkileşimin dili açısından büyük öneme sahiptir. Çalışmanın ana konusunu meydana getiren damga örnekleri, Orta Asya’da olduğu gibi Avrupa’da ve Türkiye’nin birçok bölgesinde bulunmaktadır. Bu çalışmada, Ankara’nın Güdül ilçesinde bulunan kaya resimlerinden at ve geyik motifleri irdelenerek, bu motiflerin Türk kültüründeki yeri ve önemi ortaya konulmuştur.
Kaynakça
AKSOY, Mustafa, Anadolu’da Türk İzleri, Türk Dünyası Tarih Kültür Dergisi, Nisan Sayısı, 2011
ALYILMAZ, Cengiz, (Kök)Türk Harfli Yazıtların Epigrafik Belgelemelerinde Uygulanacak Yöntem ve Teknikler, Ankara, 2007
ÇATALBAŞ, Resul., Türklerde Hayvan Sembolizmi Ve Din İlişkisi, Turan Stratejik Araştırmalar Merkezi Dergisi, Cilt 3 Sayı: 12, Sonbahar 2011
ÇAĞDAŞ, Öznur., İslam Öncesi Türk Dönemi Orta Asya Kaya Resimlerinde Kullanılan Ana Motifler, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Edirne, 2011
ÇORUHLU, Yaşar, Türk Mitolojisinin Anahatları, İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2002
ÇORUHLU, Y, Erken Devir Türk Sanatı-İç Asya’da Türk Sanatının Doğuşu ve Gelişimi, İstanbul: Kabalcı Yayıncıları, 2011
ENVEROĞLU, İlham, Çağdaş Azerbaycan Resim Sanatında Eski Türk Damgalarının Etkisi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, Konya, 2005
Anonim, Gencay Aylık Fikir Kültür ve Gençlik Dergisi, Ankara, Ekim, 2014, Sayı 33, Ağustos, 2013, Sayı 19., 2013
GÜLENSOY, Tuncer, Orhun’dan Anadolu’ya Türk Damgaları, İstanbul: Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı Yayınları, 1989
GÜLLÜDAĞ, Nesrin, Türklerde Damga Geleneği ve Nogay Türklerinin Damgaları Üzerine Bir İnceleme, Avrasya Uluslararası Araştırmalar Dergisi, Cilt:3 Sayı:6, Ocak 2015.
KAPLAN, Hülagü, Kent ve Bölge Üzerine Çalışmalar, Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi, 2-6, Ankara, 2005
MERT, Osman., Kemaliye’de Eski Türk İzleri: Dilli Vadisindeki Petroglif Ve Damgalar, Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı 34., 2007
ÖZ, Eda., Güncel Sanatta İşaret Ve İmge Olarak Türk Şamanik Nesneler Üzerine Görsel Çözümlemeler, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Resim Anasanat Dalı, Ankara, 2014.
ÖZKARTAL, Mehmet, Türk Destanlarında Hayvan Sembolizmine Genel Bir Bakış (Dede Korkut Kitabı’ndan Örnekler) A General View Over Animal Symbolism İn Turkish Epics (Samples From The Book Of Dede Qorqud), Millî Folklor Dergisi, Yıl 24, Sayı 94., 2012
SEYİTOĞLU, Bilge, Mitolojik Dönemde At, Türk Kültüründe At ve Çağdaş Atçılık, İstanbul: T.J.K. Yayınları, 1995
SOMUNCUOĞLU, Servet, Sibirya’dan Anadolu’ya Taştaki Türkler, İstanbul: At-Ok Yayınları, 2010
SOMUNCUOĞLU, Servet, “Taştaki Türkler Sibirya’nın Bilinçaltı”, Atlas, Ocak, 2008
USER, Hatice Şirin. Başlangıcından Günümüze Türk Yazı Sistemleri, Ankara. Akçağ Yayınları, 2006
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2017 Kalemişi Dergisi