Anahtar Kelimeler
Konak
Ahşap
Kalem İşi
Canikli Konağı
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Ahşap üzeri kalem işi tekniği dini mimaride olduğu kadar sivil mimaride de sevilerek uygulanan bir bezeme unsurudur. Fakat Anadolu’da günümüze kadar bozulmadan gelebilmiş ahşap üzeri kalem işi bezemelere sahip evlerin sayısı oldukça azdır. Tokat İli Merkez İlçesi, Mahmut Paşa Mahallesi, No: 39’da yer alan Canikli Konağı ’da 19. yüzyıla ait özgün kalem işlerine sahip nadir örneklerinden biridir. Yapı, Tokat Belediyesi tarafından yürütülen sosyal proje kapsamında 2016 yılı son aylarında restorasyon önerisi ile onarım ve bakım çalışması başlatılmış ve 2018 yılı sonunda restorasyonu tamamlanmıştır.
Evin birinci kat güneybatı ucunda yer alan başodanın restorasyon çalışmaları öncesi dolap, yüklük ve tavanlarının sarı renkli yağlı boya ile kapatıldığı görülmektedir. Restorasyon çalışmaları esnasında yapılan raspa çalışması ile başoda içerisinde yer alan kalem işi bezemeler gün yüzüne çıkartılmış ve özgün hali ile koruma altına alınmıştır. Araştırmamızda, Canikli Konağının mimari ve kalem işi süslemeleri açısından değerlendirilmesi ve dönemi içindeki yerinin tespit edilerek tanıtılması hedeflenmektedir.
Kaynakça
Atak, Erkan (2015). Genç Mehmet Paşa (Örtmeönü) Camii Kalem İşi Bezemeleri, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tokat Tarihi ve Kültürü Sempozyumu (25- 26 Eylül 2014) Tokat Bildiriler, C.I, Tokat, 27-41.
Baysal Ali Fuat (2013). Türk Sanatında Ahşap Üstü Kalem İşleri ve Konya Şerafeddin Camii’nden Bir Örnek, VII. Uluslararası Türk Kültürü, Sanatı ve Kültürel Mirası Koruma Sempozyumu/Sanat Etkinlikleri, Bakü-Azerbaycan, 293- 297.
Çal, Halit (1987). Tokat Evleri, Türk Tarihinde ve Kültüründe Tokat Sempozyumu (02-06 Temmuz 1986), Ankara, 365-418.
Çulpan, Cevdet (1961). Antik Devirlerden Zamanımıza Kadar İlahiyat- Edebiyat-Tıp ve Sanat Tarihlerinde Serviler, II, İstanbul.
Elpe, Ebru (2015). Tokat Yapılarının İnşa ve Süsleme Malzemelerinin Yüzyıllara Göre Dağılımı, Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tokat Tarihi ve Kültürü Sempozyumu (25-26 Eylül 2014) Tokat Bildiriler, C.I, Tokat, 43-75.
Erdemir, Yaşar (1987). Tokat Yöresindeki Ahşap Camilerin Kültürümüzdeki Yeri, Türk Tarihinde ve Kültüründe Tokat Sempozyumu (02-06 Temmuz 1986), Ankara, 365-418.
Ergun, Pervin (2004). Türk Kültüründe Ağaç Kültü, İstanbul: AKM Yayınları.
İrteş, M. Semih (1985). Kalemişlerimiz ve Teknikleri, Sanat Çevresi Dergisi, S.84, İstanbul, 32-34.
Kantarcıoğlu, A. Serda (1992). Ahşapüstü Kalemişi Bezemelerin Koruma Yöntemleri, Türkiyemiz, Yıl:23, S.68, Ekim, Akbank Kültür Yayınları, İstanbul, 42- 47.
Karadeniz, Mustafa Uğur (2018). Klasik Türk Şiirinde Mimarî ve Mimarî Bir Unsur Olarak Kubbe, Türk İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 5, S.17, Haziran 2018, 496-511.
Kadıoğlu, Muhsin (2018). Estergon Gezi Rehberi, İstanbul.
Nemlioğlu, Candan (2012). Tokat’ın Ahşap Kalem İşi Bezemeli İki Ünlü Camii’nin Türk-İslam Bezeme Sanatındaki Yeri ve Önemi, Tokat Sempozyumu (01- 03 Kasım 2012 Tokat) Bildiriler, II. Cilt, Tokat, 239-248.
Sertyüz, Nurcan (2015). Gebze Çoban Mustafa Paşa Camii Kalem İşlerinin Değerlendirilmesi, IFAS, Uluslararası Güzel Sanatlar Sempozyumu, (12-13 Kasım 2015-Konya) Bildiriler, Konya, 139-146.
Üçer, Kaya (2015). Türk Kalemişi Sanatında Uygulama Teknikleri ve Metodları, IFAS, Uluslararası Güzel Sanatlar Sempozyumu (12-13 Kasım 2015- Konya) Bildiriler, Konya, 84-89.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2018 Kalemişi Dergisi