Anahtar Kelimeler
el Sanatları
gelenek
örücülük
kese
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Geçmişte günlük yaşamda kullanılan, içine bazı eşyaların konulduğu küçük torbalara “kese” denilmektedir. Kadınlar çoğunlukla mücevher, tarak ve ayna, erkekler ise daha çok; saat, tütün, mühür, para, altın vb. kişisel eşyalarını keselerin içinde saklamışlardır. Eski düğün geleneklerinde çeyiz bohçalarında keselerin önemli yer tuttuğu, damada gönderilen armağanlar içinde bezemelerle süslenmiş keselerin de bulunduğu bilinmektedir. Örgü ile yapılan keseler diğerlerinin içinde ayrı bir yere sahiptir. Tığ, şiş, mekik ve iğne gibi araçlarla örülen keseler; teknik, renk, motif ve kompozisyonları ile çeşitlilik göstermektedir.Günümüzde kullanım alanı azalarak, yerini cüzdan ve kutulara bırakan keseler, el sanatlarının önemli bir kısmını oluşturmakta olup özel koleksiyon ve müzelerde sergilenmektedir. Eski keselerin hala saklandığı, korunduğu yörelerimizden biri de Bolu'nun Gerede ilçesidir. Kuruluşu çok eskilere dayanan Gerede ilçesinde, örülerek yapılmış, geçmişin ince zevk ve sanat gücünü yansıtan keselere rastlamak mümkündür. Bu keselerin tanıtılıp, belgelendirilmesinin ilçenin kültür ve sanatına katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu amaçla yapılan araştırmada; Gerede ilçesinde bulunan geleneksel değerlerimizden örgü keselerin incelenerek kullanım amacı, araç-gereç, renk, motif ve desen özelliklerinin belirlenmesine çalışılmıştır.
Kaynakça
Kayadibi, Pakize, Bursa Yöresinde Ve Müzesinde Bulunabilen Tığ Örgüsü Para, Saat Ve Tütün Keseleri Üzerine Bir Araştırma Ve Yeni Tasarımlar, Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ulusal Tez Tarama Merkezi, Ankara. 2001.
Köylüoğlu, Neriman, Edirne Müzesinde Bulunan Keseler, Türk Etnografya, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayını. S.XVIII, s.59-96. 1988.
Koçu, Reşad Ekrem, Türk Giyim Kuşam ve Süslenme Sözlüğü, İstanbul: Güncel Yayıncılık.1996.
Meydan Larousse, Büyük Lügat ve Ansiklopedi, c:7 İstanbul: Meydan Yayınevi. 1990
Ortaç, H. Serpil, Tığ Örücülüğünün Günümüzdeki Kullanım Alanları Ve Çağdaş Tasarımların Medyada Tanıtılmasının Önemi, Motif, S:50, s. 20–21. 2007.
Ortaç, H. Serpil, Türk El Sanatlarında Kese, Motif, S:24, s. 20–22. 2001.
Özbel, Kenan, Eski Türk keseleri, El Sanatları VI: Kılavuz Kitapları, Ankara: Halkevleri Bürosu. 1949.
Piriççi, Alev, Yitirdiğimiz Bir El Sanatı: Örme Keseler Kültür ve Sanat, Ankara: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. 1989.
Sarıoğlu, Halide ve Kayadibi Pakize, Bursa Türk İslam Eserleri Müzesinde Bulunan İğne Örgüsü Keseler, Motif, S: 34, s. 16–19. 2003.
Soysaldı, Aysen ve Kayadibi Pakize, Süslemeli Kumaş Keseler, Gazi Üniversitesi, 1. Ulusal El Sanatları Sempozyumu Bildirileri, Ankara. 2008.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2018 Kalemişi Dergisi