Anahtar Kelimeler
seramik
çini
sanat
Sıtkı Olçar
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
Selçuklu devleti 11. yüzyıldan itibaren 300 yıl boyunca Orta Asya ve Orta Doğu'ya egemenlik kurmuş büyük Türk devletlerinden biridir. 1071 Malazgirt savaşıyla birlikte Anadolu topraklarında Selçuklu hakimiyeti önemli derecede artmıştır. Bu dönemde Selçuklu Devleti hem mimari hem de diğer sanat alanlarında büyük eserler vermişlerdir. Selçuklu sanatına kimliğini kazandıran mimari yapılar, bu yapılarla paralel gelişim gösteren çini ve seramik sanatı Selçuklulardan Osmanlıya devrolmuş bir mirastır. Aynı zamanda bu miras günümüz çini ve seramik sanatının temelini de oluşturmaktadır. Osmanlılar döneminde en önemli çini ve seramik üretim merkezi olan İznik ve Kütahya’dır. 17. yüzyılda İznik çini ve seramik üretimi konusunda etkinliğini yitirmiş, Kütahya’daki atölyeler daha ön plana çıkarak günümüze kadar bu geleneği taşımıştır. Ancak günümüze taşınan bu gelenek taklitten öteye gitmemiştir. Kütahyalı çini ustası Sıtkı Olçar, var olanı taklit etmek yerine, gelenekten yararlanarak yeni ve özgün eserler üretmeyi amaçlamıştır. Bu çalışmada günümüz çini ve seramik sanatının temelini oluşturan Selçuklu Dönemi çini ve seramik sanatı incelenmiş, çini ustası merhum Sıtkı Olçar’ın Selçuklu dönemi çini ve seramiklerini yorumlayarak oluşturduğu eserlerine değinilmiştir.
Kaynakça
ARIK, Rüçhan. Kubad Abad, İstanbul, 2000.
ASLANAPA, Oktay. Anadoluda Türk Çini ve Keramik Sanatı, Ankara, 1965.
ASLANAPA, Oktay. Türk Sanatı, İstanbul, 1993.
BİROL, İnci, DERMAN, Çiçek, Türk Tezyini Sanatlarında Motifler, Kubbe Altı Neşriyatı–26, İstanbul, 2001.
CHARLESTON, J. Robert. World Ceramics an Illustrated History, New York, 1990
ESİN, Emel. “Selçuklulardan Önceki Proto – Türk ve Türk Keramik Sanatına Dair”, İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Yıllığı, sayı: 9- 10, İstanbul,1979 – 1980.
KARAKÖSE, Hasan. Orta Çağ Tarihi ve Uygarlığı, Ankara, 2002.
KÖYMEN, Altay Mehmet. Selçuklu Devri Türk Tarihi, Ankara, 1989.
KUBAN, Doğan. Batıya Göçün Sanatsal Evreleri; Anadolu’dan Önce Türklerin Sanat Ortaklıkları, İstanbul, 1993.
KUBAN, Doğan. Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı, İstanbul, 2002.
MERÇİL, Erdoğan. Müslüman Türk Devletleri Tarihi, Ankara, 1993. Altundağ, M, “Sıtkı Olçar’ın Yorumuyla Selçuklu Çini ve Seramikleri” kalemisi, 6 (13), s.363-379
ÖNEY, Gönül. Anadolu Türk Çini ve Seramik Sanatı, İstanbul, 1976.
ÖNEY, G. ve Z. ÇOBANLI. Anadolu Türk Devri Çini ve Seramik Sanatı, İstanbul, 2007.
ÖNDER, Mehmet. Şaheserler Konuştukça, T.C. İş Bankası Yayınları, Ankara, 1996
ÖNDER, Mehmet. Tarihi Turistik Konya Rehberi, Konya, 1950
ÖZCAN, Yılmaz, Türk Kitap Sanatında Şemse Motifi, Kültür Bakanlığı,1124 Tanıtma Eserleri 31, Mas Matbaası, Ankara, 1990.
ÖZTÜRK, Mustafa. Konya ve Çevresinde Anadolu Selçuklu Dönemi Çinilerinde Kullanılan Bitkisel Motiflerin Dili ve Resim Eğitimi Açısından İncelenmesi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Konya, 2008.
RICE, D.T. Islamic Art, Londra, 1984.
ŞAHİN, Faruk, Seramik Sözlüğü, Anadolu Sanat Yayınları, İstanbul, 1983.
ŞİMŞİR, Zekeriya. Konya Selçuklu Çinilerinde Kullanılan Motifler, Selçuk Üniversitesi Sosyal Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Konya, 1990.
ŞÖLENAY, Emel. 1000 C Derecede Gelişebilen Redüksiyonlu Lüsterli Sır Araştırmaları, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir, 1995.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2018 Kalemişi Dergisi