Anahtar Kelimeler
yaratıcı kişilik
eğitim
sanat
sanatçı
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
''Yaratmak'' kelimesi anlam bakımından iki farklı şekilde karşımıza çıkmaktadır. İlk akla gelen anlam; gerçek yaratıcı olan Allah’ın yaratmasıdır ki bu durumyoktan yaratma olarak tabir edebileceğimiz “KÜN” yani Allah’ın ol demesiyle olan yaratmadır. Diğer anlamı ise insanı ilgilendiren daha çok sanat literatüründe kullanılan manadadır. Yaratma sözcüğü, içerisinde ortaya koymak, meydana getirmek, bulmak, türetmek, oynamak, yorumlamak, kurmak, doğurmak ve var etmek gibi anlamları taşımaktadır. Yaratıcılık ise daha çok sezgiye dayalı çözümleme girişimi ya da etkinliğidir. Sanatta yaratıcılık, bir tür sorun çözme yeteneği olarak görülür, yaratıcı süreç için diğer alanlarda olduğu gibi beynin bütününün kullanılması gereklidir. Bu iç etkinlik, ortaya konan obje somut olsa bile kavramsal olarak soyut dünyaya hitap ettiğinden günümüzde bilim insanları tarafından açık ve kesin bir tanımı yapılamamaktadır. Bazılarına göre yaratıcılık bir süreç, bazılarına göre ise bir üründür. Fakat varılan ortak fikir; yaratıcılığın bulunmamış ve farklı bir şey yapmak olduğu ya da gözlenebilen bir ürüne bağlı olarak yaratıcılığın değerlendirilebileceği şeklindedir.Bu çalışmanın amacı sanat-yaratma ilişkisini ve bunun doğal sonucu olarak yaratma kavramının bizde bıraktığı mana üzerine fikir beyan etmektir. Yaratıcı düşüncenin ortaya çıkabilmesi için gerekli şartlardan, yaratıcı kişilik özelliklerine kadar sanatçı ve sanat eleştirmenlerinin görüş ve araştırmalarına değinilmiştir.
Yine bu çalışmada; yaratıcı düşünce yeteneğinin gelişiminde eğitim, fıtrat, aile ve diğer çevresel etkenler üzerinde durulmuştur. Sonunda ise sanatçının mevcut şartlara bağlı olarak neyi, niçin arayıp ortaya koyduğu ve ne koymaya çalıştığı meselesi incelenmiştir.
Kaynakça
Aral, Ç.N.(1990). Alt ve Üst Sosyo-Ekonomik Düzeydeki Dokuz Yaş Grubu Kız ve Erkek Çocukların Yaratıcılıklarını Etkileyen Bazı Faktörler Üzerine Bir Araştırma. (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Ankara Üniversitesi Fen-Bil. Enst. Ankara.
Aral, N. "Dokuz ve Ondört Yaşlarındaki ÇocuklarınYaratıcılıkları ile Sosyo- Ekonomik Düzey ve CinsiyetArasındaki ilişkinin İncelenmesi". Eğitim ve Bilim,20(10 ı ): 65- 71. (1996).
Aydeniz, H. (2009), Din-Sanat İlişkisi Ve Bunun Somut Bir Yansıması Olarak Mevlevî Semâ Âyini, Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı:32, Erzurum
Ağluç, Leyla, Sanat Yaratıcılık Bağlamında İnsan ve Yaratma Güdüsü, Mediterranean Journal of Humanities , mjh.akdeniz.edu.tr, III/1, 2013, 1-14
Akgün, T.(2011). Gazali Ve İbnRüşd’e Göre Yaratma, Ankara Üniversitesi Doktora Tezi, Ankara Aral,Neriman. Sanat Eğitiminde Yaratıcılık Etkileşimi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 15:11-17 (1999)
Balcı, A. (1997). Sosyal Bilimlerde Araştırma, Yöntem, Teknik ve İlkeler, (2. baskı). A.Ü. Eğilim Bilimleri Fakültesi. Ankara: 72 TDFO Bilgisayar-Yayıncılık San. Tic. Ltd. Şii.
Büyükişleyen, Z. Sanat Eğitimi, Meteksan yay. 1977
Becer, E. İletişim ve Grafik Tasarım, Dost Kitapevi 1997
Bender, Tekin Merih, Kişilik Ve Sanatsal Yaratma Üzerine, Ege Üniversitesi Enstitü Dergisi, 2014, Sayı 1
Bora, Emre / Alper, Yusuf (2005). Sanatsal Yaratıcılık ve Beyin. Yeni Sempozyum Dergisi, İstanbul ,Sayı 1
Can, N.(1998).Öğretmen ve Yöneticinin Etkililiğinin Öğretimdeki Yolu. Eğitim Yönetimi, Yıl:4 Sayı:13, Ankara.
Taş, M, Ürün, A. (2019). Sanat ve Yaratma. kalemisi, 7 (14), s.71-.
Celep, C.(1997).Öğretmenlik Yeterlilik Duygusu. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, İstanbul, Ocak/Şubat.
Demirtaş, H.(1999).Orta Öğretim Kurumlarında Sorumluluğa Dayalı Sınıf Yönetimi. Öğretmen Dünyası, Sayı 238 .
Dikici, Ayhan, Sanat Eğitimi ve Öğrencilerin Yaratıcılık Düzeyleri, Niğde Üniversitesi Eğitim ve Bilim Dergisi, 2006, Cilt 31, Sayı 139(3-9)
Erdoğdu, M.Y.(2005).Williams Yaratıcılık Değerlendirme Ölçeği’nin Uyarlanması ve Yaratıcılık ile Algılanan Öğretmen Davranışları Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara -----Yaratıcılık İle Öğretmen Davranışları Ve Akademik Başarı Arasındaki İlişkiler, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi Www.E-Sosder.Com Issn:1304-0278 Yaz -2006 C.5 S.17 (95-106)
Erdem, E. (2006). İlâhî Ezelîlik Ve Yaratma Sorunu, Ankara Üniversitesi Doktora Tezi, Ankara
Erden, M.,& Akman, Y. (1997). Eğitim Psikolojisi. Ankara: Arkadaş Yayınları.
Ersoy, A. Sanat Eğitiminin Eğitime Katkısı. Eğitim Bilimleri Birinci Ulusal Kongresi, 24-28 Eylül 1990, Bildiri Özetleri: 91. (I 990).
Ezici, A. K. (2005).Sanatçının Kişiliği ve Yaratma Psikolojisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 6, 122-127
Göküş, Ş.(2014),İslam Ve Sanat, İslâmî İlimler Araştırma Vakfı Tartışmalı İlmî Toplantılar Dizisi: 79
Güçlü, N.(2000). Öğretmen Davranışları. Milli Eğitim. Sayı. 147.
Gündüz, V. (1996) Cehenneme Övgü Gündelik Hayatta Totalitarizm, Ayrıntı yay.
Horozoğlu, Ş.(1998). Öğretmenlerin Yakın Gelecekteki Rollerine İlişkin Görüşleri. Eğitim Yönetimi, Yıl:4 Sayı:14, Ankara
İlhan, A.Ç. İlköğretimde Sanat Eğitimi ve Eğitsel Yaratıcı Drama. Yaşadıkça Eğitim, 54: 17-21.(1997).
Kınşoğlu, O. T. (2002). Sanatta Eğitim. (2. baskı). Ankara: Pegem Yayıncılık.
Kuzgun, Y. (1972).Kendini Gerçekleştirme. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih- Coğrafya FakültesiFelsefe Bölümü Dergisi, 10, 163-178.
Oğuzkan, Ş., Demiral, Ö., Tür, G.(1999). Yaratıcı Çocuk Etkinlikleri ve Oyuncaklar. M.E.B. Yayınları , İstanbul.
Ömeroğlu, E.(1990). Anaokuluna Giden Beş ve Altı Yaşlarındaki Çocukların Sözel Yaratıcılıklarının Gelişiminde Yaratıcı Drama Eğitiminin Etkisi.(Yayınlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Ün. Sağlık Bil. Ens. Ankara
Öncü, T. (19X9). Torrance Yaratıcı Düşünme Testleri vetVartegg - Biedma Kişilik Testi Aracılığıyla 7-11 Yaş Çocuklarının Yaratıcılığı ve Kişilik Yapıları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji Bölümü, Gelişim Psikolojisi Anabilim Dalı, Ankara.
San, I. (1977). Sanatsal Yaratma, Çocukta Yaratıcılık, Ankara: Türkiye iş Bankası Kültür Yayınlan.
———. (1979). Yaratıcılık, İki Düşünme Biçimi ve Çocuğun Yaratıcılık Eğitimi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 12(1-4) 177-189.
(2008). Sanat ve Eğitim. Ankara: Ütopya Yayınları.
Türkiye'de Güzel Sanatlar Eğitimi. EğitimBilimleri Birinci Ulusal Kongresi, 24-28 Eylül 1990, Bildiri Özetleri: 87. (1990).
Sarı, H. (1998). Lise Yöneticilerinin Sorun Çözmede Yaratıcılığı,Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kocaeli.
Sungur, N. (1988). Yaratıcı Sorun Çözme Programının Etkililiği: EYT Öğrencilerine İlişkin Bir Araştırma, yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi, Ankara.
———. (1997). Yaratıcı Düşünce. Evrim Yayınları, İstanbul.
Şahin, Ç.(2003). Değişen Dünyada Sınıf Öğretmenlerinin Değişen Toplumsal ve Yaratıcılık Rolleri. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:1, Ankara.
Şeneri, M.G.(1995). Yaratıcılık Konusundaki Yanlışlar Doğrular. Anahtar Dergisi,7,43. İstanbul.
Süzen, D. (1987). İlkokul 5. Sınıf Öğrencilerinde Yaratıcı Düşünme Yeteneği ile Benlik Kavramı Arasında İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
Tezci, E. (2002). Oluşturmacı Öğretim Tasarım Uygulamasının İlköğretim Beşinci Sınıf Öğrencilerinin Yaratıcılıklarına ve Başarılarına Etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Elazığ.
Üstündağ, T. Yaratıcı Dramanın Üç Boyutu. Yaşadıkça Eğitim, 49: 19-23. (1996).
Yavuz (Yavuzer), S. H. (1996). Yaratıcılık. (3. baskı) İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınlan.
Yavuzer, N.(1990). Etkin Öğretmen Eğitimi Uygulamasının Öğretmenlerin Tutumlarına Etkisi. İstanbul Üniversitesi Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
Yetkin S. K. (1968). Sanat Eğitiminin Eğitimimizdeki Yeri. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1 (1), 125.
Yontar (Toğrol), A. (1999). Yaratıcı Düşünme Testi Çizim Ürünü' nün Türk Örnekleminde Kullanımı. Eğitim ve Bilim Dergisi. 23(112), 45- 49. İnternet Erişimleri
Altekin, S. (2012). Yaratıcılık Potansiyelini Bir Beceriye Dönüştürmek Mümkün. http://www.Serapaltekincom/Yaraticilik.php
Altınkaş, C. B. (2007). “Sanat ve Oyun”. Bilim Eğitim ve Düşünce Dergisi. 7 (2). Kaynak:http://www.universite- toplum.org/text.php3?id=370Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu, (2013), Kaynak: ttp://www.tdk.org.tr
Kara, D. http://devabilkara.com/guncel-sanatta-yaraticilik-sorunu/, Erişim: 19.02.2019
Taş, M, Ürün, A. (2019). Sanat ve Yaratma. kalemisi, 7 (14), s.71-.
Köknel, Ö. (2012). “Çalışma Yaratıcılık ve Sanat” Kaynak: http://www.aymavisiorg/psikoloji/Sanat%20
Taş, M. (2016) İslam Sanat Felsefesinde Renk Teorisi, Sanat Tarihi https://www.salakfilozof.com/category/kategoriler/sanat-tarihi/11 Ağustos 2016
Kılıç, Mahmut Erol (2019), İslam Sanatlarının Arka Planında Tasavvufun Rolüne Dair Konuşma, Gelenekten Geleceğe Dergisi, http://www.Gelenektengelecege.Com/İslam- Sanatlarinin-Arkaplaninda-Tasavvufun-Rolune-Dair-Konusma-Mahmet-Erol-Kilic/
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2019 Kalemişi Dergisi