Anahtar Kelimeler
seramik
tabak
Nasıl Atıf Yapılır
Öz
En eski çağlardan günümüze kadar gelmiş olan seramik sanatı, çok çeşitli teknik, form, üslup ile günümüz sanatlarında hala yaşamına devam etmektedir. Geçmişten günümüze sağlam veya parçalanmış olarak gelen seramik formlar ve kalıntıları, o dönemde yaşayan uygarlıkların yaşayış biçimlerini, kültürlerini, din ve sosyoekonomik yapılarını aydınlatmak adına önemli birer kaynaklar niteliği taşırlar. Selçuklu dönemine ait seramik eserler de bu dönem yaşantısına ait önemli bilgiler vermektedir. Dünya müzelerinde ve özel koleksiyonlarda yer alan seramik malzemeler incelendiğinde günümüze sağlam olarak gelmiş pek çok Selçuklu dönemi eserine rastlamak mümkündür. Bardak, ibrik, kavanoz, küp, sürahi, şamdan, şişe, vazo, tabak, kâse gibi birçok farklı formda üretilen Selçuklu seramikleri belirli bir üslup birliği oluşturmaktadır. Bu dönem eserlerinden günümüze gelebilen örnekler sayesinde bu üslup rahatlıkla anlaşılabilir. Selçuklu tabak örneklerinde de hem form hem de süsleme özellikleri olarak bu üslup birliği görülür. Ancak Ashmolean Müzesinde bulunan turkuaz renkli tabağın formu literatür açısından Selçuklu döneminde daha önce örneğine rastlanmamış bir biçim olması sebebiyle önem arz etmektedir. Burada amaç bu ilginç biçimli tabağın literatüre girebilmesini sağlamakla birlikte bu dönemde yapılmış olan tabak biçimleri hakkında bilgi vererek, Selçuklu dönemi seramik tabak formlarını gruplandırmaktır.
Kaynakça
Anılanmert, B.-Rona, Z. (2008). “Seramik”, Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi- 3, Yem Yayınları, İstanbul.
Avşar, L.-Avşar, M. (2015). “Seramik Sanatı Eğitiminde Selçuklu Seramiğinin Yeri”, Kalemişi Dergisi, cilt: 3, sayı: 5, s.97-110.
Can, Y.-Gün, R. (2006). Ana Hatlarıyla Türk İslam Sanatları ve Estetiği, Kayıhan yayınları, İstanbul.
Oral, M. Z. (1957). “Selçuklu Devri Yemekleri II”, Türk Etnografya Dergisi, Sayı: II, Maarif Basımevi, Ankara.
Pala, İ. (2010). “Osmanlı Dönemi’nde Saray Mutfağında Kullanılan Pişmiş Toprak Sunum Kaplarının Form Özellikleri”, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü Geleneksel Türk El Sanatları Anasanat Dalı Sanatta Yeterlik Tezi, İzmir.
Şahin, S. (2009). Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Emevilerden Osmanlılara 13 Asırlık İhtişam, Kaynak yayınları, İstanbul.
Yarol, Y. (2008). “İslam Seramiklerinde Kullanılan Fritli Hamurun İncelenmesi ve Çağdaş Formlarda Uygulanması” Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Seramik Anasanat Dalı, Sanatta Yeterlilik Tezi, İzmir.
Yıldırım, Ö.- Aygün, S. (2017). “Renk, Dekor ve Form Açısından 20. Yüzyılda Avrupa’da Üretilen Endüstriyel Seramik Çaydanlıklar”, Sanat & Tasarım Dergisi, Cilt:7, Sayı:1, s.168-179.
Watson, O. (2004) Ceramics From Islamic Lands, Kuwait National Museum, The Al-Sabah Collection, Thames&Hudson, London.
http://jameelcentre.ashmolean.org/collection/8/per_page/50/offset/0/sort_by/d ate/object/10943 Erişim Tarihi: 25.09.2019
http://jameelcentre.ashmolean.org/collection/921/per_page/50/offset/900/sort_ by/date/category/ceramics/object/12974 16.1.2019 Erişim Tarihi: 16.01.2019
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2019 Kalemişi Dergisi