Sanatsal İfade Biçimi Olarak Çömlekçi Çarkının Kullanımı

Öz

Seramik geçmişten günümüze ulaşan ve varlığını sürdürmekte olan en eski sanat dallarından bir tanesidir. Bu durumun oluşmasında söz konusu malzemenin teknik açıdan dayanıklılığı ve kolaylıkla şekil alabilme gibi özellikleri rol oynamaktadır. Her alanda olduğu gibi şüphesiz seramik sanatında da belli bir gelişim süreci izlenmiştir. Yapılan ilk seramik ürünler incelendiğinde formların genellikle elle şekillendirildiği görülmektedir. Nüfusun artması ve günlük kullanıma yönelik seramik ürüne daha fazla ihtiyaç duyulması hususu hızlı üretim yollarını gerekli kılmıştır. Bu aşamada öncelikle kilden yapılan ve pişirilerek kalıp vazifesi gören formlar karşımıza çıkmaktadır. Daha sonra ise çömlekçi çarkının keşfi ile birlikte seramik üretimi büyük bir ivme kazanmıştır. Üretim aşamasının hızlanması, yapılan ürünlerin sayısının artarak ihtiyaca daha kısa sürede cevap verilmesini mümkün hale getirmiştir. Çalışma kapsamında çömlekçi çarkının tarihçesi, günümüzde ulaştığı seviye ve çömlekçi çarkı kullanarak eser üreten yerli ve yabancı seramik sanatçılarının eserleri incelenmiştir. Sonuç olarak çömlekçi çarkının geleneksel kullanımının halen devam ettiği bununla birlikte birçok seramik sanatçısının sanatsal ifade aracı olarak çömlekçi çarkını kullandığı görülmektedir. İncelenen formlarda, seramik eserin en önemli görsel unsurlarından biri olduğu düşünülen plastikliğin çömlekçi çarkı ile başarılı şekilde ortaya konulduğu söylenebilir.