Kadın İmgesinin Sanat Eserlerine Yansıması: Sofra Seramiği Dekor Tasarımı Örnekleri

Öz

Kadın, eski çağlardan beri toplumların kültürel, dini, siyasi yaklaşımlarına göre farklı statülerde konumlandırılmıştır. Bazı medeniyetlerde kutsallaştırıldığı dahi bilinmektedir. Kadının toplumdaki statüsü, bereketi, bolluğu ve doğurganlığı sembolize etmesi, birçok sanat eserine ilham kaynağı olmuştur. Bulunduğu dönemlerde elle ve çark ile şekillenen seramik ürünler, gün geçtikçe ihtiyaçlara ve teknolojik gelişmelere paralel olarak farklı üretim yöntemleri ile şekillenmeye başlamıştır. Seramik, sanatsal alanlarda kullanıldığı gibi endüstriyel yani seri üretime uygun olarak da kullanıma açık bir malzemedir. Bu araştırmada endüstriyel ürünlerden biri olan sofra seramikleri yüzeylerinde kadının sembolize edilmesi ile ilgili eserlere yer verilmiştir. Araştırmada genel tarama modellerinden ilgili literatürün taranması ile nitel yöntemlerden yararlanılmıştır. Uygulama örnekleri incelendiğinde bereket, aşk, doğurganlık, koruyuculuk, analık, aile ve aile birliğini simgeleyen kadın; eli belinde, bukağı, bereket motifi, su yolu, parmak, el ve tarak motifi, çiçek, saç bağı ve hayat ağacı gibi motiflerin sofra seramiği yüzeyleri üzerinde kullanıldığı anlaşılmıştır. Bu ürünlerde kullanılan motiflerin, ürüne anlam yüklenmesini, tanıtımını ve pazarlanmasını kolaylaştırdığı düşünülmektedir.