Anahtar Kelimeler
Doğanhisar
mihrap
ahşap
süsleme
Nasıl Atıf Yapılır
Makale Geçmişi
Öz
Konya il merkezinin kuzeybatı tarafında yer alan ve buradan yaklaşık olarak 122 kilometre uzakta bulunan Doğanhisar ilçesi, Geç dönem Osmanlısında tıpkı merkezde de muadilleri bulunabilen özgün ahşap mihraplı camilere sahiptir. Bölgede 18 ile 20. yüzyıllarda inşa edilen Geç dönem Osmanlı camilerinin mihrapları genellikle ahşap olarak yapılmıştır. Doğanhisar ilçesinde ele aldığımız mihrap örneklerinin tamamı ahşap olup, neredeyse tasarım ve süsleme özellikleriyle oldukça benzer özellikler ortaya koymaktadır. Günümüzde genellikle farklı renklerde yağlı boyalarla boyanmış olan mihrap yüzeylerinin hemen altında tezat renkle kontrast oluşturan kumaşlarının boyanması bazı süsleme özelliklerinin bozulmasına neden olmuştur. Doğanhisar’daki geç dönem Osmanlı Cami mihrapları geometrik, bitkisel ve yazılı olarak süslenirken, bu mihraplarda herhangi bir usta ismi ile karşılaşılmamıştır. Mihrapların il merkezi ve ile uzakta kalan taşradaki ilçeyle aynı özellikleri gösteriyor olması Orta Anadolu’ya da dönemin Konya bölgesi için bir tasarım geleneği olabileceğini akla getirmektedir. Yüksek Lisans tezinden özetle ortaya çıkarılan bu çalışmada amaç, daha basit ve anlaşılır bir dille bölge mihrapları hakkında bilgiler ortaya koymaktır.
Kaynakça
ALTIN, Y. (2009). Konya’daki Geç Dönem Osmanlı Camileri, Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı. Konya.
BAKIRER, Ö. (2000). Onüç ve Ondördüncü Yüzyıllarda Anadolu Mirapları. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
AYDIN, A. (2006). Doğanhisar Evleri. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sanat Tarihi Anabilim Dalı. Konya.
BOZKURT, T. (2007). Osmanlı Selatin Cami Mihrapları. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
ÇANTAY, T. (1991). Asma Kandil. TDVİAM. Cilt: 3. 497-498.
ÇAYCI, A. (2017). İslam Mimarisinde Anlam ve Sembol. Konya: Palet Yayınları.
DEMİRİZ, Y. (1984). Acanthus: Türkiye’nin Arkeoloji ve Sanat Tarihi Terminolojisine Yanlış Adla Girmiş Bir Bitki Motifi. Arkeoloji ve Sanat Tarihi Derigisi 3. İzmir. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları: 19-24.
DEMİRİZ, Y. (2004). İslam Sanatında Geometrik Süsleme. İstanbul.
ERDEMİR, Y. (2002). Nakışlı Ahşap Camilerimizin Klasik Dönemdeki Zengin Bir Temsilcisi: Doğanhisar Ulu Cami. (Editör: M. Denktaş, Y.Özbek) VI. Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazı Sonuçları ve Sanat Tarihi Sempozyumu. Kayseri.
DURAN, R. – BAŞ, A. – ÖZCAN, R. (2013) “Doğanhisar’ın Tarihi Su Değirmenleri”, I. Ulusal Doğanhisar ve Çevresi Tarih, Kültür ve Turizm Sempozyumu” (Editör: Muhittn Tuş, Kenan Peker, Yunus Tarı), s. 145-154.
ERZİNCAN, T. (2005). Mihrap. TDVİA. Cilt: 30. İstanbul. 30-37.
FİDAN, M.A. (2017). Konya Selçuklu İlçesine Bağlı Köylerde (Merkez Dışı) Yer Alan Camilerdeki Ahşap Mihrap ve Minberler, Basılmamış Yüksek Lisans Semineri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
FİDAN, M.A. (2019). Akşehir ve Doğanhisar Mihrapları. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
KARPUZ, H. (2009). Türk Kültür Varlıkları Envanteri Konya. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
KONYALI, İ. H. (1945). Nasreddin Hoca’nın Sehri Aksehir –Turistik Klavuz. İstanbul.
MÜLAYİM, S. (1976). Palmet Motifinin Tiplojisi. Anadolu Anatolia. Sayı: 20. 149-152.
MÜLAYİM, S. (2015). Rumi Motifinin Zoomorfik Kökeni Hakında. Türk Sanatında İkonografik Dönüşümler Değişimin Tanıkları. İstanbul. 167-180.
ÖNGE, Y. (1984). 19. – 20. Yüzyıllarda Konya ve Çevresinde Görülen Değişik Bir Ahşap Süsleme, Konya Kitabı, 127 – 132.
TIRPAN, A.-SÜTÇÜOĞLU, O. (2012). "Doğanhisar’ın Tarihi Coğrafyası. Tyraion, Thiymbrion, Hadrianapolis Adlarının Yanlış Lokalizasyonuna Dair Kanıtlar ve Doğanhisar Antik Kent Dokusunun Tanımlanması". I. Ulusal Doğanhisar ve Çevresi Tarih, Kültür ve Turizm Sempozyumu” (Editör: Muhittn Tuş, Kenan Peker, Yunus Tarı), s. 281-304.
UÇAR, S. (2019). 18 ve 20. Yüzyıl Konya Camilerinde (Merkez) Ahşap Mihrap ve Minberler. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Konya.
https://doganhisar42.weebly.com/co287rafi-durum.html (01.05.2021)
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2021 Kalemişi Dergisi