Öz
El yazmaları, yazının keşfinden başlayarak kâğıdın imal edilmesiyle birlikte insanoğlunun hayatında yer edinmiştir. İslamiyetin yayılmasından sonra Kur’an-ı Kerim’in çoğaltılması ihtiyacından dolayı da farklı sanat ekolleri ortaya çıkmıştır. Hat, tezhip, minyatür, cilt, ebru gibi sanat dalları el yazmalarının süslenmesi için ya da başka nedenlerce ortaya çıkmıştır diyebiliriz. Paha biçilmez değerde olan bu eserlerin muhafaza edilmesi de son derece mühimdir. Bu nedenle el yazması eserlerin araştırılması, gün ışığına çıkarılması ve yapılan bilimsel çalışmaların gelecek nesillere aktarılması da ayrıca önem arz etmektedir. Eser 1886 (H.1304) yılında Yenikapı Mevlevîhânesi dervişlerinden Şeyh Osman Selahaddin Dede’nin isteği doğrultusunda Hattat Vahdetî Efendi tarafından hazırlatılmıştır. Şeyh Osman Selahaddin ve Hattat Vahdetî Efendi’nin hayatları araştırmalar neticesinde tespit edilmiş olup eserin son sayfasında bulunan vakfiyesinde de bu kişilerce hazırlandığı tescil edilmiştir. İncelemesi yapılan “Konya Mevlânâ Müzesi 1069 Envanter Nolu Evrâd-ı Mevlânâ” adlı eserin içerisinde bulundurduğu Mevlevî Evrâd Geleneği’ne dair bilgiler taşımasının yanı sıra döneminin hat, tezhip ve cilt sanatı özelliklerini de beraberinde barındırmasından dolayı araştırılmaya değer görülmüştür. Yazma, Türk Kitap Sanatları’ndan cilt, hat ve tezhip bakımından ele alınarak incelenmiştir.
Kaynakça
Bilgin, Orhan. “Yazma”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Cilt.43, 2012.
Can, Yılmaz & Gün, Recep. Ana Hatlarıyla Türk İslam Sanatları ve Estetiği. İstanbul: Kayihan Yayınları.
Çakmak, Yasin. “Vahid Paşa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki Fatih Devri Ciltleri”, İstanbul: Marifetnâme Dergisi, Cilt.8, Sayı.2, (Aralık (December) 2021). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1874343
Derman, M. Uğur. “Hat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Cilt.16, 1997.
Duran, Gülnur. “Tezhip Sanatının Kullanım Alanları”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi ,İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Cilt.41, 2012.
Pakalın, Mehmet Zeki. “Serlevha”, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, Cilt.3, İstanbul: 2004. Aktaran: Aksoy, Yeşim. “Tire Necip Paşa Kütüphanesi’nde Bulunan Kur’an-ı Kerimlerin Serlevha Tezhipleri” Osmanlı’dan Günümüze Kur’an ve Hüsn-i Hat Sempozyum Bildiri Metinleri, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2017: 771-780. Erişim Tarihi: 28.05.2022.
Taşkale, Faruk. Tezhip Sanatının Kullanım Alanları. Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı Tezhip Programı, Yayımlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi, 1994.

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2022 Kalemişi Dergisi
