Konya Mevlâna Müzesi’nde Bulunan 1069 Nolu Evrâd-ı Mevlâna Adlı Eserin Kitap Sanatları Bakımından İncelenmesi
Cilt 10 Sayı 21 kapak
PDF

Anahtar Kelimeler

Mevlevîlîk
Konya Mevlânâ Müzesi
hat sanatı
tezhip sanatı
cilt sanatı
el yazması

Nasıl Atıf Yapılır

Taş, M., & Türkeş, E. (2022). Konya Mevlâna Müzesi’nde Bulunan 1069 Nolu Evrâd-ı Mevlâna Adlı Eserin Kitap Sanatları Bakımından İncelenmesi. Kalemişi, 10(21), 103-112. https://doi.org/10.7816/kalemisi-10-21-01

Makale Geçmişi

Geliş tarihi: 9 Ağustos 2022
Düzeltme tarihi: 16 Ekim 2022
Kabul tarihi: 24 Aralık 2022
Yayın tarihi: 30 Aralık 2022

Öz

El yazmaları, yazının keşfinden başlayarak kâğıdın imal edilmesiyle birlikte insanoğlunun hayatında yer edinmiştir. İslamiyetin yayılmasından sonra Kur’an-ı Kerim’in çoğaltılması ihtiyacından dolayı da farklı sanat ekolleri ortaya çıkmıştır. Hat, tezhip, minyatür, cilt, ebru gibi sanat dalları el yazmalarının süslenmesi için ya da başka nedenlerce ortaya çıkmıştır diyebiliriz. Paha biçilmez değerde olan bu eserlerin muhafaza edilmesi de son derece mühimdir. Bu nedenle el yazması eserlerin araştırılması, gün ışığına çıkarılması ve yapılan bilimsel çalışmaların gelecek nesillere aktarılması da ayrıca önem arz etmektedir. Eser 1886 (H.1304) yılında Yenikapı Mevlevîhânesi dervişlerinden Şeyh Osman Selahaddin Dede’nin isteği doğrultusunda Hattat Vahdetî Efendi tarafından hazırlatılmıştır. Şeyh Osman Selahaddin ve Hattat Vahdetî Efendi’nin hayatları araştırmalar neticesinde tespit edilmiş olup eserin son sayfasında bulunan vakfiyesinde de bu kişilerce hazırlandığı tescil edilmiştir. İncelemesi yapılan “Konya Mevlânâ Müzesi 1069 Envanter Nolu Evrâd-ı Mevlânâ” adlı eserin içerisinde bulundurduğu Mevlevî Evrâd Geleneği’ne dair bilgiler taşımasının yanı sıra döneminin hat, tezhip ve cilt sanatı özelliklerini de beraberinde barındırmasından dolayı araştırılmaya değer görülmüştür. Yazma, Türk Kitap Sanatları’ndan cilt, hat ve tezhip bakımından ele alınarak incelenmiştir.

PDF

Kaynakça

Bilgin, Orhan. “Yazma”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Cilt.43, 2012.

Can, Yılmaz & Gün, Recep. Ana Hatlarıyla Türk İslam Sanatları ve Estetiği. İstanbul: Kayihan Yayınları.

Çakmak, Yasin. “Vahid Paşa Yazma Eser Kütüphanesi’ndeki Fatih Devri Ciltleri”, İstanbul: Marifetnâme Dergisi, Cilt.8, Sayı.2, (Aralık (December) 2021). https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1874343

Derman, M. Uğur. “Hat”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları Cilt.16, 1997.

Duran, Gülnur. “Tezhip Sanatının Kullanım Alanları”, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi ,İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Cilt.41, 2012.

Pakalın, Mehmet Zeki. “Serlevha”, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, Cilt.3, İstanbul: 2004. Aktaran: Aksoy, Yeşim. “Tire Necip Paşa Kütüphanesi’nde Bulunan Kur’an-ı Kerimlerin Serlevha Tezhipleri” Osmanlı’dan Günümüze Kur’an ve Hüsn-i Hat Sempozyum Bildiri Metinleri, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2017: 771-780. Erişim Tarihi: 28.05.2022.

Taşkale, Faruk. Tezhip Sanatının Kullanım Alanları. Mimar Sinan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Geleneksel Türk El Sanatları Ana Sanat Dalı Tezhip Programı, Yayımlanmamış Sanatta Yeterlilik Tezi, 1994.

Creative Commons License

Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.

Telif Hakkı (c) 2022 Kalemişi Dergisi