Türk Gravür Sanatında Dokulu Malzemelerin Kullanımı

Öz

Tahta, linolyum, bakır, çinko, plastik gibi oyulabilen ya da üzerinde iz bırakılabilen kalıpların yüzeyine metal uçlu oyma ve kazıma aletleri ile ve farklı yöntemlerle bir desenin oyulduktan sonra kalıbın çukurlarına ya da tümseklerine bazen de her ikisine birden boya verildikten sonra baskı yolu ile kağıt veya daha başka bir nesne üzerine aktarılması ile elde edilen resme gravür denir. 20. yüzyılda Dünya sanatındaki modern gelişmeler özellikle Avrupa’da gravür sanatında da yeni ve modern tekniklerin kullanılmasına vesile olmuştur. Bu modern uygulamalar içerisinde değişik dokuların gravür sanatında kullanılması da vardır. Sanatçılar doğal ve yapay dokulu malzemeleri gravür kalıplarına ya da direkt baskı anında kağıda aktarmışlardır. Türk gravür sanatı da zaman içinde bu yeniliklerden etkilenmiş ve bu modern uygulamalar sanatçılar tarafından kabul görmüştür. Bu çalışmada Türk gravür sanatçılarından Muammer Bakır, Mürşide İçmeli, Gülbin Koçak, Güler Akalan ve Hatice Bengisu’ya ait eser örnekleri üzerinden gravür sanatında dokunun kullanılması ele alınmıştır. Konuyla ilgili doku aktarma yöntemlerini görsellerle anlatabilmek için uygulama yapılarak fotoğraflar çekilmiştir. Ayrıca konuyla ilgili literatür taraması yurt içi kütüphanelerinden ve sanal ortamda yapılmış, uygun metinler ve görseller toplanmıştır.