Teknik ve Kompozisyon Bakımından Iğdır Yöresi Halı Seccadeleri

Öz

Iğdır ve çevresinin tarih öncesi dönemlerden beri yerleşim yeri olarak kullanıldığı ve farklı kültürlere ev sahipliği yaptığı bilinmektedir. Iğdır’ın yöresel el dokumaları, çevre illerde dokunan birçok örnek dokumalarla aynı karakteristik özellikleri göstermenin yanı sıra, dokumacılıkta çok fazla örnek eser barındıran bir ilimizdir. Iğdır ilimiz Kafkas bölgesine yakın bir coğrafyada olması nedeniyle bu bölgenin etkisinde kalmıştır. Iğdır’da namazlık halıları yaygın dokumalar arasındadır. Halı seccadelerde kullanılan renkler, bezeme şekilleri ve kompozisyon zenginliği sözsüz iletişim dili olmuştur. Halılardaki motifler tarihi serüveninden süzülerek günümüze kadar ulaşmış ve etkisini halen devam ettirmektedir. Yörede yapılan araştırmada bu halıların artık evlerde dokunmadığı ve zamana yenik düştüğü ortaya çıkmıştır. Her ne kadar halk eğitim merkezlerinde dokuma sanatı icra edilse de yeterli olmadığı bilinmektedir. Bölgede dokunan halı seccadeler teknik olarak kaba denilebilecek Türk düğüm tekniği dediğimiz, çift argaca düğüm tekniği ile dokunmuş olup; kullanılan ipliklerin gerek kök boyalarla gerek doğal renkleriyle kullanıldığı bilinmektedir. Yörede tespit edilen halı seccadelerin envantere alınması ve bu anlamda çalışmaların yapılması gerekmektedir. Bu makalede Iğdır’a ait halı seccadeler incelenerek teknik açıdan ve kompozisyon bakımından yörenin bu anlamda dokuma sanatına sunduğu katkılar araştırılmış ve motiflerin çözümlemesi yapılmıştır.