Kökbörü Oyununun Kırgız Resim Sanatına Yansıması

Öz

Toplumların var olmasında geçmişten gelen inanç, kültür, örf, adet ve ananelerin yaşatılıp devam ettirilmesi önemli bir yere sahiptir. Bu değerin gelecek nesillere aktarılması, toplum olma bilincinin en önemli unsurlarındandır. Toplum kimliğini yansıtan sportif ve kültürel faaliyetler özgün ve milli kaldığı sürece, milletler yaşar. Kırgızlarda da diğer toplumlarda olduğu gibi kendine özgü kimliklerini yansıtan kültür ve eğlenceler vardır. Bunlar çoğunlukla at üstünde oynanan oyunlardır. Bu oyunlardan bazıları, At Çabış (At Yarışı), Kız Kuumay (Kız Kovalamak), Oodarış (At Üstü Güreş), Ulak Tartış ve Kökbörü’dür. Bu oyunlarla birlikte bozkır yaşamı ve Kırgız kültüründe atın önemi çok büyüktür. Adeta at üstünde doğup, at üstünde ölen bir toplum olarak Kırgızlarda atsız bir yaşam düşünülemez. Yaşamlarının önemli bir parçası olarak gördükleri at, sanata da yansımıştır. Birçok Kırgız ressam tarafından kökbörü oyunu, kız kovalamaca vb. at üstünde oynanan oyunlar konu olarak ele alınıp, atlar kompozisyonun en baskın figürü olarak çizilmiştir. Özellikle, 1991 yılı bağımsızlık sonrası oluşan özgür sanat ortamının etkisiyle Kırgız sanatçılar, kültürel kimliğin yansıması olan milli oyun ve sporlarını sanat eserlerine yansıtarak kültürel kimliklerini yaşatmayı hedeflemişlerdir. Bu makalede günümüz Kırgız sanatçılarının konuyu işleyiş biçimleri, kullandıkları plastik dil üzerinden yorumlanmıştır.