Anahtar Kelimeler
Anadolu uygarlıkları
Çağdaş Sanat
Hasan Kıran
Hüseyin Elmas
Meliha Yılmaz
Mehmet Ali Doğan
Tomur Atagök
Nasıl Atıf Yapılır
Makale Geçmişi
Öz
Geçmişten günümüze birçok uygarlığı bağrında beslemiş, dünya kültür tarihine zengin veriler sunan Anadolu’da yaşamış uygarlıklar, çağdaş Türk ve dünya sanatçılarının eserlerine de ilham kaynağı olmuştur. Bu uygarlıklardan biri de Konya ili Çumra ilçesinde bulunan Çatalhöyük’tür. Bu araştırmanın amacı Çatalhöyük kültür verilerinin çağdaş Türk Sanatçılarının eserlerine etkisini ortaya koymaktır. Araştırma, Meliha Yılmaz, Hüseyin Elmas, Hasan Kıran, Tomur Atagök ve Mehmet Ali Doğan olmak üzere, toplam 5 sanatçı ile sınırlandırılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup, veri toplamada literatür tarama ve eser çözümleme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda sanatçıların Çatalhöyük imgelerinden esinlenerek oluşturdukları eserlerinde, Çatalhöyük kent planını, Çatalhöyük insanının yaşamanı, sanatını, inançlarını, hayatta kalma mücadelesini, ritüellerini ele aldıkları ve etkilendikleri imgelere bağlı kalarak, özgün çağdaş anlayışlarıyla yorumladıkları görülmüştür.
Kaynakça
Akurgal, Ekrem. Anadolu Kültür Tarihi (13. Baskı). Ankara: Tubitak (2002).
Atakuman, Çiğdem. "From monuments to miniatures: emergence of stamps and related image-bearing objects during the Neolithic." Cambridge Archaeological Journal 25.4 (2015): 759-788.
Beydili, Celal. Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük. Çev: Eren Ercan. Ankara: Yurt Kitap-Yayıncılık (2005).
Bozok, Barış. Çağdaş Sanat Uygulamalarında Antik Bir Kent: Çatalhöyük. Tarih Okulu Dergisi (2022). DOI : 10.29228/joh.58182
Büyükkol, Semih. Türk Mitolojisindeki Nar Sembolünün Çağdaş Türk Resim Sanatına Yansımaları. Ulakbilge Sosyal Bilimler Dergisi 8.44 (2020): 109-121.
Çakmak, Tolga Fahri. "Turist Rehberleri İçin Anadolu’da Antik Kent ve Merkezler." Atay Yayıncılık: Ankara (2021).
Çatalhöyük Neolitik Kenti Yönetim Planı (2013). Erişim adresi: 01.06.2024 http://www.kulturvarliklari.gov.tr/Eklenti/57316,catalhoyuk-neolitik-kenti-yonetim-planipdf.pdf?0
Chippindale, Christopher, and Paul SC Taçon, eds. The archaeology of rock-art. Cambridge University Press, 1998.
Clottes, Jean, and J. David Lewis-Williams. The shamans of prehistory: Trance and magic in the painted caves. (No Title) (1998).
Çoruhlu, Yaçar. Turk Mitolojisinin Ana Hatları. İstanbul: Kabalci Yayinevi, Sakaoglu (2002).
Elmas, Hüseyin. Meliha Yılmaz’ın Resimlerinde Varlık Bulan Petroglifer. Hayal Kültür Sanat Edebiyat Dergisi 69 (2019).
Hodder, Ian. The leopard's tale: revealing the mysteries of Çatalhöyük. (No Title) (2006).
Hodder, Ian, ed. Religion in the emergence of civilization: Çatalhöyük as a case study. Cambridge University Press, 2010.
Hodder, Ian. Çatalhöyük Leoparın Öyküsü. Çev:Dilek Şendil. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. (2014).
Hodder, Ian. Çatalhöyük Leoparın Öyküsü. Çev:Dilek Şendil. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. (2019).
İndirkaş, Zühre. Ana tanrıçalar, Kybele ve çağdaş Türk resmindeki izdüşümleri. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, (2001).
Kahraman, Murat. Türk mitolojisinde temel inançlar (kozmogoni, astroloji, renkler). Doktora Tezi. Ankara: Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2020.
Karaaslan, Fatma Gasimov. Neolitik çağ Çatalhöyük kültür unsurlarının çağdaş Türk seramik sanatına etkileri. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (2008).
Kılıç, Yusuf, and Murat Turgut. Eski Anadolu’da Bucrania kültü ve bu kültün günümüz Bozkırına yansımaları. Uluslararası Sempozyum: Geçmişten günümüze bozkır (6-8 mayıs 2016) (2016): 773-790.
Korkmaz, H. Ufuk. Dünya Kültür Mirası Listesi’ne Kayıtlı Avrupa Neolitik Dönem Yerleşimleri Işığında Çatalhöyük İçin Ziyaretçi Yönetim Planı Önerileri. International Journal of Arts and Social Studies 3.5 (2020): 93-116.
Leeming, David A. Dünya mitolojisi. Çev: Nurdan Soysal. İstanbul: Say Yayınları (2017).
Meece, Stephanie. "A bird's eye view–of a leopard's spots The Çatalhöyük ‘map’and the development of cartographic representation in prehistory." Anatolian studies 56 (2006): 1-16.
Mellaart, James. "Excavations at Çatal Hüyük: first preliminary report, 1961." Anatolian Studies (1962): 41-65.
Mellaart, James. "Excavations at Çatal Hüyük, 1965: fourth preliminary report." Anatolian Studies (1966): 165-191.
Mellaart, James. Çatal Hüyük: a Neolithic Town in Anatolia. London : Thames and Hudson, 1967. 232 pp., 136 pls. (15 in colour), 56 figs. 84s.
Mellaart, James. Çatalhöyük: Anadolu'da Bir Neolitik Kent .Çev: Gökçe Bike Yazıcıoğlu. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları (2003).
Öztürk, Mine. Çatalhöyük arkeolojik sit buluntularının sanat eğitimi ve pratiklerine katkısı. Doktora Tezi. Konya:Necmettin Erbakan University (Turkey), 2017.
Paklacı, Burak. "Kozmolojik Tasavvurun Sanata Yansıması Olarak Türk Mimarisinde Baldaken Kullanımı ve Kubbe Gelişimi." STAR Sanat ve Tasarım Araştırmaları Dergisi 1.1 (2020): 37-52.
Russell, Nerissa, and Stephanie Meece. "Animal representations and animal remains at Çatalhöyük." (2006).
Sezer Tansuğ. Resim Sanatı Tarihi. İstanbul: Remzi Kitapevi Yayınları (1992).
Siret, Uyanık. (2022). Bellek Anadolu, Resim, Heykel, Seramik. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları (2022).
Uyanık, Necmi, and Fatih Mehmet Berk. Mekân-Şehir ve Medeniyet Bağlamında Çatalhöyük. Çatalhöyük uluslararası turizm ve sosyal araştırmalar dergisi 1 (2016): 1-13.
Ülkekul, Cevat. 8200 yıllık bir harita: Çatalhöyük şehir planı. İstanbul: Dönence Basım ve Yayım Hizmetleri (1999).
Veli Sevin Derin. Anadolu Arkeolojisi. İstanbul: Der Yayınları (2016).
Yavuz, Sabri Altuntaş. Eskiçağ ‘da Çatalhöyük. Doktora Tezi. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, 2013.
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Telif Hakkı (c) 2024 Kalemişi Dergisi